De branchevereniging voor trainen & opleiden

BLOG Ria van ’t Klooster: Alles is in ontwikkeling, nu de mensen zelf nog

FacebookTwitterLinkedIn

De Nederlandse economie staat er goed voor. De werkeloosheid daalt fors. Er is zelfs al weer sprake van krapte in onder andere ICT, techniek en zorg. Maar behalve de tekorten staan er ook nog steeds 1,1 miljoen mensen aan de kant. Hoe kan dit?

Het probleem is ten eerste dat er sprake is van een forse mismatch op de arbeidsmarkt. Door digitalisering, robotisering en globalisering zijn er al veel banen verdwenen. Veel mensen zullen zonder werk komen omdat ze niet over de juiste skills beschikken. Dat geldt in het bijzonder voor laag opgeleiden en mensen zonder diploma en ouderen. Volgens de OESO is 9 % van het werk te automatiseren maar komen er tegelijkertijd veel nieuwe banen bij. En voor die nieuwe banen zijn andere kennis en vaardigheden nodig.

En dan komen we op het tweede probleem: een leven lang blijven ontwikkelen is noodzakelijk maar nog geen algemeen aanvaarde praktijk in Nederland. Volgens CBS cijfers volgde 18 % van de 25-65 jarigen een opleiding (CBS, 2016). We behoren daarmee weliswaar tot de best presterende landen in Europa maar het moet meer. Het belang van een leven lang ontwikkelen zal alleen maar toenemen en de sociale zekerheid van de toekomst worden.

Hoe komt dat toch dat zo weinig mensen scholing volgen na een initiële opleiding. Aanbod zat, er zijn 16.000 opleiders in Nederland actief (seo, 2015), groot en klein. Met een breed aanbod, opleidingen die leiden tot een mbo of hbo diploma, branche- en vakcertificaten maar ook trainingen persoonlijke vaardigheden. En – mede dankzij de nieuwe technologie- een diversiteit aan werkvormen; klassikaal, online, met de inzet van virtual reality, apps en begeleiding op de werkplek. Nieuw aanbod is niet nodig. Het aanbod dat er is kan worden opgeschaald en nog veel breder worden ingezet. En daarbij kunnen private en publieke aanbieders samenwerken. Publieke voorzieningen kunnen bijvoorbeeld tegen kostprijs ‘s avonds en het weekend worden ingezet, docenten kunnen worden uitgewisseld, programma’s met elkaar gedeeld. Het gebeurt al, het kan worden opgeschaald.

Wat dan wel? Hoe krijgen we en houden we mensen aan de slag als er voldoende werk is? Hoe weet iemand of zijn kennis en vaardigheden wel passen bij de toekomstige arbeidsmarkt. Daarom het volgende voorstel: Elke vijf jaar valt hij op de deurmat; de oproep voor een periodieke arbeidsmarktscan, de PAS. Een soort APK voor elke werkende. Te vergelijken met een oproep voor het rijksvaccinatieprogramma of de oproep die 50+-ers krijgen voor het darmonderzoek. Bij deze scan wordt de persoonlijke inzetbaarheid van mensen in kaart gebracht. Hoe ontwikkelt de (regionale) arbeidsmarkt zich? Wat heb je geleerd binnen en buiten het werk? En hoe passen jouw competenties, kennis en vaardigheden bij de beroepen waar op korte termijn behoefte aan is? En kun je dat fysiek aan? Kortom: ben jij fit en klaar voor de arbeidsmarkt van de toekomst? De resultaten bespreek je met een loopbaanadviseur e n leg je vast in een digi CV op mijn overheid.nl. Zo blijven de uitkomsten van de PAS blijvend onderwerp van gesprek en kan een cultuur ontstaan waarbij je blijven ontwikkelen gewoon wordt. Daarnaast kan ook een individuele leerrekening van grote waarde zijn. Een rekening waar mensen zelf fiscaal voordelig kunnen sparen en waar ook werkgevers en de opleidingsfondsen die er in veel sectoren zijn, geld op kunnen storten. Laat mensen zelf die rekening beheren.

Leven lang ontwikkelen is nog geen dagelijkse praktijk. Het is wel de eigen verantwoordelijkheid van mensen. De individuele leerrekening is opgenomen in het regeerakkoord. Dat is mooi. Evenals de vouchers die er reeds zijn voor hbo opleidingen en branche-opleidingen en die zichtbaar effect hebben. Maar het echte effect zal pas komen als we investeren in een leercultuur. En die begint bij de burger zelf, ongeacht zijn vooropleiding en werkveld. Ongeacht of hij nog volop aan het werk of werkzoekend is. Mensen denken veel te weinig en te laat na over hun toekomst Blijven werken in sectoren en beroepen waar al lang duidelijk is dat alles verandert. Alles is in ontwikkeling, nu de mensen zelf nog.

Ria van ’t Klooster
Directeur NRTO

De website van de NRTO maakt gebruik van cookies.   Meer informatie?   |   Bericht sluiten