De branchevereniging voor trainen & opleiden

BLOG: ‘Rupsje Nooitgenoeg’

FacebookTwitterLinkedIn


Door: Jelle van Ophoven, beleidsmedewerker Leven lang Ontwikkelen, VCA en Inburgering bij de NRTO

De huidige, flexibele en snel veranderende arbeidsmarkt maakt voortdurende ontwikkeling en het bijblijven met kennis noodzakelijk. Echter, in de praktijk is dit Leven Lang Ontwikkelen nog geen dagelijkse praktijk voor werkend Nederland. Het kabinet stelt in een recente brief over een Leven Lang Ontwikkelen (27 sept. Jl.) op dit gebied een doorbraak te willen realiseren en een positieve en sterke leercultuur tot stand te willen brengen. Hierbij is het streven om uit te gaan van de eigen regie en keuzevrijheid van mensen, waarbij het kabinet de randvoorwaarden schept.

Mooie visie, goede uitganspunten, maar hoe ziet dit er nou concreet uit? Niet voor niets werd dit onderwerp al eens een ‘Leven Lang Praten’ genoemd (FD, 6 apr. Jl.). Veel ideeën en doordachte visies, maar nu staan er zoveel stippen aan de horizon dat het zicht belemmerd wordt: individuele leerrekeningen, leerrechten, scholingsvouchers enzovoort, enzovoort. Allemaal interessante plannen die uitgaan van de eerdergenoemde eigen regie en zeker doorgezet moeten worden, maar laten we vooral ook aan de slag gaan met het in de praktijk brengen van duurzame inzetbaarheid. Eerdergenoemde veranderingen op de arbeidsmarkt kunnen niet wachten tot alle betrokkenen het stelsel omtrent een Leven Lang Ontwikkelen volledig hebben ingericht. Ontwikkelen is daarom nu al noodzaak.

Maar zijn de middelen er dan al om aan de slag te gaan met ontwikkeling en duurzame inzetbaarheid? Immers, de ‘randvoorwaarden’ moeten nog geschept worden door het kabinet. Natuurlijk is dat deels waar, maar ook zonder actief overheidsbeleid is er meer mogelijk dan men veelal denkt. Deze mogelijkheden komen – traditiegetrouw – voort uit de polder. Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in een monitor 99 cao-afspraken uit 2017 onderzocht, die van toepassing zijn op bijna 4,5 miljoen werkenden (80% van alle werkenden onder een cao). Uit deze monitor blijkt hoeveel er al mogelijk is op het gebied van een Leven Lang Ontwikkelen, zeker wanneer werkenden hier zelf actief (lees: eigen regie) op aansturen.

Vrijwel alle cao’s bevatten één of meerdere afspraken over scholing. Zo zijn er in 69% van de gevallen afspraken gemaakt over verlof voor functiegerichte scholing, heeft 44% van de werknemers een vastgesteld recht op scholing en 24% van hen heeft afspraken gemaakt over een persoonlijk ontwikkelbudget, waarmee dus al actief wordt voorgesorteerd op het kabinetsbeleid. Ook wat betreft mobiliteit hebben werknemers en werkgevers collectief al een hoop opgenomen. Zo bevatten 62 cao’s afspraken met betrekking tot om- en bijscholing en 45 bevorderen actief de (zij)instroom in hun sector.

In het merendeel van de cao’s met scholingsafspraken wordt een onderscheid gemaakt tussen aan de ene kant functiegerichte/door de werkgever verplicht gestelde scholing en loopbaangerichte scholing gericht op duurzame inzetbaarheid aan de andere kant. Functiegerichte scholing en scholing verplicht gesteld door de werkgever worden vrijwel altijd vergoed in zowel geld als tijd. Scholing gericht op de verdere loopbaan of op duurzame inzetbaarheid gebeurt vaker in samenspraak. Bijvoorbeeld in het kader van een persoonlijk ontwikkelplan dat met de werkgever wordt afgestemd. Dit vraagt dus een ontvankelijke houding van werkgevers aan de ene kant, als ook eigen regie en verantwoordelijkheid van werkenden aan de andere kant.

Kijk dus wat er al mogelijk is en ga aan de slag met ontwikkeling en training, juist nu het economisch goed gaat. Duurzame inzetbaarheid garanderen in deze economische hoogtijdagen betekent een grotere werkzekerheid in economisch zwaarder weer. Daar is de overheid niet zo hard bij nodig als vaak gesuggereerd wordt. Minister Van Engelshoven noemde het Hoger Onderwijs recent op financieel gebied al “Rupsje Nooitgenoeg”. Laten we nu op het gebied van Leven Lang Ontwikkelen laten zien dat het anders kan. De mogelijkheden zijn er al in ruime mate. Natuurlijk is het goed dat het kabinet Leven Lang Ontwikkelen ook actief oppakt, zeker voor groepen die een verminderde kans op opleiding hebben zoals werklozen, zzp’ers en flexwerkers. Voor hen moeten we zeker meer middelen gericht op eigen regie faciliteren.

Maar voor degenen die zich gesterkt weten door cao-afspraken geldt: kijk wat er al mogelijk is, dat is vaak meer dan gedacht! Zo kan werkend Nederland al een mooie stap richting de gewenste leercultuur zetten en kan minister Van Engelshoven zien dat onderwijsland ‘Rupsje Nooitgenoeg’ is, maar werkenden zich zonder overheidssteun eigenhandig tot vlinders kunnen ontpoppen.

De website van de NRTO maakt gebruik van cookies.   Meer informatie?   |   Bericht sluiten