Het rapport van Cedefop schetst vijf mogelijke toekomstscenario’s voor leren en kwalificeren richting 2040. Deze zijn gebaseerd op twee kernvragen: hoe doorlaatbaar (permeabel) is het systeem en hoeveel flexibiliteit hebben lerenden om hun eigen leerroute vorm te geven. Bron: Cedefop (2026). Shaping the future of lifelong learning: policy scenarios for 2040. Publications Office of the European Union.
De scenario’s laten zien dat er verschillende richtingen mogelijk zijn: van een volledig flexibel en verbonden leerlandschap (Flex Max) tot meer gesloten of gefragmenteerde systemen. Een belangrijke succesfactor is de vergelijkbaarheid van leeruitkomsten, waarbij kwalificatieraamwerken zoals het NLQF een sleutelrol spelen. De scenario’s zijn relevant omdat ze raken aan actuele thema’s zoals modulair onderwijs, microcredentials en erkenning van non-formeel leren. Ze helpen om bewust na te denken over de gewenste richting van het stelsel en de stappen die daarvoor nodig zijn.
Toelichting
Deze scenario’s zijn ontwikkeld op basis van eerdere onderzoeksfasen waarin de evolutie van een Leven Lang Ontwikkelen werd geanalyseerd met betrekking tot de transparantie en overdraagbaarheid van leerresultaten in de afgelopen 20 jaar, in combinatie met een beoordeling van belangrijke sociale, technologische, economische, ecologische en politieke factoren. Ze variëren van toekomstscenario’s die prioriteit geven aan meer flexibiliteit in het leren en een grotere doorlaatbaarheid van het systeem tot scenario’s die de nadruk leggen op stabiliteit en voorspelbaarheid in onderwijs en opleiding.
Elk scenario wordt vergezeld van reflecties op de mogelijke implicaties voor leerlingen, aanbieders van onderwijs en opleiding, en de beleidskeuzes op zowel nationaal als Europees niveau. Het doel is om de dialoog over vooruitgang en beperkingen in leven lang ontwikkelen te stimuleren en om weloverwogen besluitvorming over toekomstige richtingen te ondersteunen.