Belangrijkste bevindingen
De private opleidingsmarkt is omvangrijk
- Een geschatte marktomzet van circa 5 miljard Euro en 54.000 fte. De omzet is licht gestegen sinds 2022
- Van de opleiders met personeel heeft 80% maximaal 10 medewerkers
- Bijna 90% van de bedrijven is tussen de 5-50 jaar geleden opgericht
- Private opleiders bieden alle vormen van onderwijs aan: diplomagerichte trajecten (16%), brancheopleidingen (44%) en opleidingen zonder certificaat (77%) aan
Het private opleidingsaanbod sluit sterk aan op de arbeidsmarkt
- Het diplomagericht beroepsonderwijs kent een stevige groei in de zorg (van 28 naar 37%). Bouw en techniek blijft de grootste categorie met bijna 40%. Vooral in sectoren met grote personeelstekorten is veel opleidingsaanbod.
- De top 5 van niet diploma gerichte trajecten zijn: opleiding & training, vakinhoudelijk technisch, persoonlijke effectiviteit, zorg en algemeen management.
- Contactonderwijs blijft dominant naast blended leren, werkplekleren en e-learning.
- Private opleiders kunnen hun aanbod aanpassen aan veranderende vraag. 75% van de respondenten zegt het aanbod aan te passen wanneer het aantal deelnemers naar verwachting groeit.
Regionaal opleidingsaanbod volgt de vraag naar personeel
- Het opleidingsaanbod volgt de arbeidsvraag op hoofdlijnen, maar de aansluiting tussen arbeidsmarktkrapte en het aantal private aanbieders verschilt per regio. Veel aanbieders zijn rondom de regio Utrecht en Amsterdam actief.
Aanpassingen accommoderen en geen marktfalen
- Er zijn voldoende aanwijzingen dat het aanbod van private opleiders reageert op de vraag. Er zijn geen aanwijzingen voor marktfalen.
- Het merendeel van de opleiders (75%) geeft aan het aanbod aan te passen om verwachte groei te accommoderen. De aanpassing van het aanbod kan bestaan uit bijvoorbeeld: de capaciteit verhogen, de kwaliteit verbeteren, nieuwe opleidingen ontwikkelen of de inhoud van bestaande trainingen actualiseren.
Toelichting
De nieuwe Marktmonitor onderstreept hoe omvangrijk de private opleidingsmarkt is. De totale omzet van de markt bedroeg in 2024 en 2025 naar schatting vijf miljard euro. Gecorrigeerd voor inflatie betekent dit een lichte groei ten opzichte van 2022. SEO wijst er daarbij op dat de schatting van de totale marktomzet met onzekerheid is omgeven.
Een belangrijke bevinding van SEO is dat private opleiders hun aanbod in belangrijke mate richten op sectoren waar de behoefte aan personeel en scholing groot is. De sector Gezondheid en zorg springt eruit: SEO constateert dat het hoge aandeel voor Gezondheid en zorg in lijn ligt met de arbeidsmarktkrapte binnen deze branche.
Meer in het algemeen ziet SEO een duidelijke samenhang tussen arbeidsmarktkrapte en het private opleidingsaanbod. Ook de verwachtingen voor de komende jaren wijzen in die richting. Respondenten verwachten vooral groei in branches die nu al een belangrijk aandeel van hun omzet vormen en waar de arbeidsvraag over het algemeen het grootst is. Wat opvalt: Duurzaamheid en energie: meer dan 26 procent van de respondenten verwacht in deze branche groei.
“Private opleiders blijken bovendien in staat hun aanbod aan een veranderende vraag aan te passen. Driekwart van de respondenten geeft aan het aanbod aan te passen om verwachte groei van het aantal deelnemers te accommoderen.”
“Private opleiders zijn volgens de NRTO ingericht om snel op vragen van werknemers, werkgevers, werkzoekenden en branches in te spelen.”
Geen aanwijzingen voor marktfalen
Een van de meest beleidsrelevante onderdelen van de Marktmonitor gaat over de efficiëntie van de markt. De vraag is van belang omdat marktfalen vanuit economisch perspectief een legitimering kan vormen voor overheidsingrijpen met publieke middelen.
SEO onderscheidt daarbij vier hoofdcategorieën van marktfalen: publieke goederen, externaliteiten, informatie-asymmetrie en marktmacht. De conclusie van het onderzoek is duidelijk geformuleerd: “In de markt voor beroepsopleidingen zijn er geen aanwijzingen voor marktfalen die publiek ingrijpen verantwoorden.”
Die conclusie is relevant voor de actuele discussie over de rol van de overheid bij Leven Lang Ontwikkelen. De NRTO kijkt kritisch naar het idee een nieuwe wettelijke taak op het gebied van LLO aan bekostigde onderwijsinstellingen te geven, omdat er geen marktfalen is en de knelpunten van leven lang ontwikkelen met name aan de vraagzijde zitten: tijd, geld en motivatie van werkgevers, werkenden en werkzoekenden. Volgens de NRTO moeten daar oplossingen voor komen via ondermeer vraaggestuurde financiering en aan de aanbodkant meer samenwerking plaatsvinden.