In september waren een aantal grote onderwerpen in de belangenbehartiging aan de orde. Van de Zelfstandigenwet, het ontwerp van de nieuwe LLO-regeling tot de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur, van kwaliteitsborging microcredentials tot de toekomst van het mbo en hoger onderwijs: op vrijwel ieder dossier is beweging. De uitdagingen op de arbeidsmarkt vragen om actie. Die actie moet wel de goede kant op gaan…
Want de vraag wat ons betreft is steeds: wat merkt de werkende, de werkzoekende of de werkgever daadwerkelijk hiervan? Wordt het echt gemakkelijker om je te ontwikkelen, om te scholen of nieuwe vaardigheden op te doen? Of blijven we teveel hangen in erover praten en structuren?
Tijd voor actie, waarbij onze insteek altijd is: maak gebruik van het bestaande aanbod aan private opleidingen (met andere woorden: ontwikkel geen nieuwe opleidingen in het publiek onderwijs, waar privaat al mooie en goede oplossingen heeft) en geef ons een gelijkwaardige positie en bewaak het gelijk speelveld. Deze ankerpunten kunnen we vaak een op een op al die onderwerpen leggen.
Samenwerken is iets anders dan mogen aanschuiven
Neem de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur. In steeds meer regio's zien we dat publieke en private opleiders elkaar weten te vinden. In Midden-Gelderland en Midden-Brabant ontstaan samenwerkingen en ook in Utrecht worden stappen gezet. Dat stemt optimistisch.
Tegelijkertijd zien we dat samenwerking nog lang niet overal vanzelfsprekend is. Soms moeten private opleiders enorme moeite doen om überhaupt aan tafel te komen. Terwijl zij dagelijks duizenden mensen helpen bij het ontwikkelen van vaardigheden die werkgevers hard nodig hebben en het aanbod al in huis hebben.
Een regionale arbeidsmarktinfrastructuur kan alleen succesvol zijn als álle relevante partijen vanaf het begin worden betrokken, juist om die werkende, werkzoekende of werkgever te helpen. Zonde wanneer we waardevolle opleidingscapaciteit onbenut te laten dat al aansluit bij de behoeften van volwassenen. Samenwerken betekent niet dat je achteraf mag aansluiten bij plannen die anderen al hebben gemaakt. Samenwerken begint bij gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen. Zo gaan we ook inzetten op een nieuwe regeling van de LLO Katalysator.
De arbeidsmarkt wacht niet
Ondertussen gaan technologische en maatschappelijke ontwikkelingen snel. Kunstmatige intelligentie verandert beroepen, de groene en digitale transitie vraagt om nieuwe vaardigheden en werkgevers zoeken naar manieren om medewerkers duurzaam inzetbaar te houden.
Juist daarom moeten we blijven kijken naar wat werkt. Denk aan het erkennen van eerder verworven competenties, het valideren van skills en kortere, flexibele opleidingstrajecten. Ook microcredentials bieden mogelijk kansen, maar laten we vooral vaststellen welke waarde ze hebben voor werkgevers en werknemers en en hoe de kwaliteitsborging hier is.
Hetzelfde geldt voor de discussie over de financiering van leven lang ontwikkelen, de nieuwe LLO-regeling bijvoorbeeld. Wat ons betreft moeten we veel sterker inzetten op die vraaggestuurde financiering. Hou dat eenvoudig en uitvoerbaar voor zowel opleiders als deelnemers. Niet het systeem, maar de lerende moet centraal staan.
Ruimte om te ondernemen
En dan is er nog de Zelfstandigenwet, die momenteel in internetconsultatie is. Voor onze sector is dit een belangrijk dossier. Veel opleiders werken met zelfstandige professionals die bewust kiezen voor ondernemerschap. Zij brengen specialistische kennis, flexibiliteit en praktijkervaring mee.
Natuurlijk moeten we schijnzelfstandigheid tegengaan. Maar we moeten tegelijkertijd voorkomen dat onzekerheid over wet- en regelgeving ertoe leidt dat opdrachtgevers terughoudend worden en zelfstandigen opdrachten mislopen. We hebben behoefte aan duidelijke, werkbare regels die recht doen aan de praktijk. Dus we hebben nu met de NRTO-klankbordgroep ZZP overleg gehad en staan op het punt om onze zienswijze in te dienen. Die gaan we uiteraard op korte termijn met jullie delen.
Van overleg naar resultaat
We moeten blijven laten zien wat private opleiders maatschappelijk bijdragen. Niet alleen met standpunten en position papers, maar vooral met concrete voorbeelden van mensen die dankzij scholing een volgende stap kunnen zetten. Zo werken wij aan zichtbare voorbeelden op het gebied van nieuwkomers aan het werk (plan minister Aartsen om 75.000 statushouders en kansrijke asielzoekers snel aan het werk te krijgen).
Want uiteindelijk gaat het daar om: werkenden en werkzoekenden die zich willen ontwikkelen en werkgevers die vooruit willen.
Ciel Stevens
Directeur NRTO